"Bir tane iç uykusuzluğun kalmasın", "Yorgunluğa bire bir", "Performans artırıcı, içelim de enerjimiz tükenmesin" şeklinde herkes birbirine öneriyor. Neredeyse gençlerin hepsinin elinde birer kutu var. Hangi eğlence mekânına giderseniz gidin, içkiyle birlikte yanında hemen o veriliyor. Enerji içecekleri...

Enerji içecekleri en çok da gençlerin gözde içecekleri arasında yer alıyor. Ancak yapılan araştırmalar, bu içeceklerin bilgileri incelendiğinde gençler üzerinde yan etkileri olduğunu ortaya çıkardı.

Hatta geçtiğimiz aylarda Miami Üniversitesi’nden Steven Lipshultz ve ekibi, bu konudaki araştırmalar ile üreticilerin internet sitelerinde bu tür içeceklerle ilgili verdikleri “bilgileri” incelediler.

Bu araştırmanın sonucunda, bu içeceklerin “özellikle çocuklar ve gençler üzerinde ciddi yan etkisinin bulunduğunu; hezeyana, nöbetlere, kalp sorunlarına, şeker hastalığına veya ruh halinde ve davranışlarda problemlere yol açabildiğini” saptadılar.

KAZAKİSTAN'DA YASAK
Pek çok ülkede yasaklanması istenen enerji içecekleri için en son karar Kazakistan'da çıktı. Kazakistan'da enerji içecekleri satışının tamamen yasaklanabileceği bildirildi.

Ülkenin Sağlık Bakanı Zaksuluk Doskaliyev, Meclis genel oturumunda yaptığı konuşmada, enerji içeceklerinin başta çocuklar olmak üzere insanların sağlığı üzerinde olumsuz etkilere sahip olduğunu, bu nedenle bu tür içeceklerin satışının tamamen yasaklanabileceğini söyledi.

KANTİNLERDE DE SATILMAYACAK
Ülkemizde de Milli Eğitim Bakanı Ömer Dinçer tarafından yayımlanan genelgeye göre, okul kantinlerinde gazlı-kolalı içecekler ve cips satışı yapılamayacağı tartışma konusu olmuştu. Genelgenin içeriğinde enerji içecekleri de bulunuyordu.

Buna göre, eğitim kurumlarının, yatılı veya pansiyonlu yemekhaneleri dahil olmak üzere kantinleri, çay ocakları, büfeleri vb. yerlerde çocukların dengesiz beslenmesine, şişmanlığa (obezite) neden olabileceğinden, doğal maden suları hariç, enerji yoğunluğu yüksek, besin değeri düşük olan (enerji içecekleri, gazlı, aromalı ve kolalı içecekler) ile kızartma ve cipslerin satışları yapılmayacak"

4 YAŞINDAKİ ÇOCUKLAR İÇİN PAZARLANANLARI DA VAR
Konuyla ilgili Prof. Dr. Ahmet Rasim Küçükusta, HABERTURK.COM Blog'da yazdığı yazıda enerji içeceklerine değindi. Prof. Dr. Küçükusta, "Enerji içecekleri gençlerimizin sağlığını ciddi şekilde tehdit ediyor. Amerika’ da yapılan bir araştırma 12-17 yaş arası gençlerin üçte birinin düzenli olarak enerji içecekleri içtiklerini gösteriyor. Bunları kahvaltıda, öğle ve akşam yemeklerinde ve aralardaki atıştırmalarda adeta su veya soda gibi içenler var. İster inanın ister inanmayın, 4 yaşındaki çocuklar için pazarlanan enerji içecekleri bile var!" dedi.

Prof. Dr. Küçükusta, şunları da yazdı:


"Enerji içeceklerinin çocuklar için yasaklanıp yasaklanmaması tüm dünyada tartışılıyor. Bu içeceklerin düzenli olarak kullanan çocuklarda bağımlılığa yol açmasından, uyku bozukluklarına sebep olmasından ve beslenmeyi olumsuz etkilemesinden endişe eden uzmanların sayısı hayli fazla ama sadece aşırı tüketimin sorunlu olduğunu savunanlar da var."

MADDE BAĞIMLILIĞINA YOL AÇAR MI?
"Bazı araştırıcılar kafeinin dikkat eksikliği ve hiperaktivitesi olan çocuklarda kavrama, psiko-motor ve duygusal performansı artırabileceğini ileri sürerken, bazıları da tam aksine enerji içeceklerinin hiperaktiviteyi tetikleyebileceği görüşünde ısrarlılar.

Enerji içeceklerinin madde bağımlılığına yol açmasından ve alkolle beraber alınmasının yaratacağı zararlardan ciddi endişe duyuluyor. Gençler arasında yapılan yeni bir araştırma, enerji içecekleri kullanımıyla davranış bozuklukları, sigara, alkol ve esrar kullanımı arasında ilişki olduğunu ortaya koyuyor."

"TEHLİKELİ YAN ETKİLERİ OLABİLİR"
Kafein bağımlılığı da gençleri bekleyen bir başka tehlike. Belirli bir süre kafein ihtiva eden yiyecek ve içecekleri tüketenlerde zamanla kafein bağımlılığı gelişiyor ve bu kişiler kafein almadıklarında huzursuzluk, sinirlilik, çarpıntı, yorgunluk, baş ağrısı gibi kafein yoksunluk belirtileri de gösterebiliyorlar. Bir de bazı antibiyotik ve bazı nefes açıcı ilaçların kafeinle birlikte alındıklarında tehlikeli yan etkilere yol açabileceklerini unutmamak lâzım."

İŞTE PROF. DR. AHMET RASİM KÜÇÜKUSTA'NIN YAZISININ DEVAMI.. TIKLAYIN

PEKİ KONU HAKKINDA FARKLI UZMANLAR NE DİYOR?
DAHİLİYE UZMANI PROF. DR. AYDIN TUNÇKALE: "BİLİNÇSİZCE TÜKETİLİYOR"
"Enerji içecekleri geçici performans artırılması ve yalancı bir rahatlık için günümüzde bilinçsiz bir şekilde tüketilmektedirler.

Bazı enerji içecekleri kolalı içeceklerdekinden iki misli daha fazla kafein içerir. Ayrıca bazılarında taurin vardır. Bir aminoasit olan Taurinin bazı içeceklerdeki oranı 500 kadeh kırmızı şaraptaki orana eşdeğerdir.

Bu içeceklerin yaygınca kullanılmalarının bir diğer sakıncası da süt ve ayran gibi besin değeri yüksek içeceklerin yerini almalarıdır. Süt ve süt türevleri, çocukların ve gençlerin artan kalsiyum ihtiyacını karşılamak için en uygun içeceklerdir.

"BAĞIMLILIK YARATIYOR, ÜZERİNDE UYARI YAZILMALI"
"Enerji içecekleri heyecan, kaygı, yüksek enerji seviyesi, yüksek vücut sıcaklığı, artan kalp atışı, bozuk uyku düzeni, sık tuvalete gitme ihtiyacı, diş ve ağız problemleri gibi sağlık problemlerine neden olabilir. Bunlar ayrıca tolerans durumunu artırır. Bir maddeye karşı toleranslı olmak demek, kişinin bir önceki madde kullanımında hissettiği etkiyi tekrar hissedebilmesi için aynı maddeyi bir öncekinden daha fazla miktarda almaya ihtiyaç duymasıdır ki, bu da gittikçe daha fazla içecek tüketimine yol açar.

Bu içeceklerin etiketlerinde; şeker, yüksek tansiyon, böbrek yetmezliği gibi rahatsızlığı olanlar ile 18 yaş altı kişiler, hamile ve emziren kadınlar tarafından tüketimlerinin tavsiye edilmediği, alkolle birlikte kullanılmaması gerektiği yönünde birçok uyarının yanı sıra, spor esnasında tüketilmemesi gerektiğine dair bir ifadenin de bulunması gereklidir."

KARDİYOLOJİ UZMANI- UZM. DR. VEDAT ERTUNÇ:
"Enerji içecekleri, dayanıklılığı ve fiziksel performansı arttırmak fikrinden yola çıkılarak üretilmiş içeceklerdir.

Enerji içeceklerinin temel maddeleri kafein, taurin ve glukuronolaktondur. Piyasaya çıkan bazı yeni ürünler, haşhaş tohumu özü veya efedrin de içermektedir.İçinde bulunan kafein, merkezi sinir sistemine etki ederek, beyne giden ve beyinden gelen mesajları hızlandıran; böylece kişinin daha uyanık ve aktif olmasını sağlayan bir uyarıcıdır."

"ALKOLLE ALINMAMALI, KALP KRİZİ NEDENİ OLABİLİR"
"Enerji içecekleri hakkında yapılmış yeterli araştırma bulunmadığından, sağlık üzerine etkileri kesin olarak bilinmiyor. Fakat kalori bakımından zengin yemeklerden sonra ve alkolle birlikte alınmamalıdır. Uyarıcı nitelik taşıdığından, kalp ritminde bozukluk ve çarpıntı ve hata kalp krizi nedeni haline gelebilir.

Enerji içeceklerinin sağlığa zararlı olduğuna dair yeterli kanıt bulunmasa da, çocuk ve gençlerin bu içeceklere dikkat etmesinde fayda var."

EDİTÖR