Güneş gözlüğü, bir aksesuardan çok sağlık açısından çok gerekli bir araç. Ozon tabakasındaki incelmeden sonra ultraviyole ışınlarının göz hastalıkları üzerindeki etkisi düşünüldüğünde, gözü bu ışınlardan koruyucu özelliğe sahip güneş gözlüğünü sadece yazın takmak yeterli olmuyor. Çünkü göz için zararlı olan ultraviyole ışınları kışın da etkili. Güneş gözlüğünün göz sağlığı üzerindeki etkisi ve olması gereken nitelikleri hakkında bilgi verdi.
- Ultraviyole ışınlarının hangi göz hastalıklarına yol açıyor? Bu ışınlardan korunmak mümkün müdür?
Güneş ışığı gözle görebildiğimiz ve göremediğimiz kısımlardan oluşmaktadır. Atmosferden geçip dünyamıza gelen bu ışınlar, yaz aylarındaki açık havalarda ve yansımanın fazla olduğu kar ve deniz bulunan yerlerde gözümüze daha fazla girer. Normalde ışıkta küçülen göz bebeğimiz bu ışığın zararlarını azaltmaya çalışır. Ancak ışık fazla geldiğinde bu mekanizma yetersiz olabilir. Bu zararlı ışınlar, göz merceğinin katarakt olmasına ve retina tabakasının zarar görmesine neden olabilir. Ayrıca, gözün ön kısmında kornea dediğimiz şeffaf tabakada da yüzeysel hasarlar oluşturabilir. Bu nedenle böyle hava ve yer şartlarında güneş gözlüğü kullanılmalıdır. Güneş gözlüğü göz sağlığı açısından çok gereklidir.
- Güneş gözlükleri nasıl niteliklere sahip olmalıdır?
Kullanacağımız güneş gözlüğü mutlaka “ultraviyole ışığını engelleyici” özellikte olmalıdır. Bu özelliği olmayan güneş gözlüğü sadece fazla ışığın geçmesini engeller. Ancak bu engelleme hiçbir fayda sağlamaz, aksine zarar verir. Çünkü renkli cam takıldığında göz bebeği küçülmez. Böylece görünen ışık değilse bile zararlı ultraviyole ışını göz içine bol miktarda girer. Her güneş gözlüğü ultraviyole ışınlarının geçişini engellemez. Gözlüklerin kaliteli olması ve belgeli olması gerekir. Polarize camlar bu konuda son derece başarılı camlardır.
- Güneş gözlüğünün kalitesi ile ilgili nasıl fikir edinilebilir?

• Camın renginin koyu yada açıklığından ziyade ultraviyole ışığını engeleyip engellemediği önemlidir.
• Camın rengi homojen (her yerde aynı) ya da grade olmalıdır.
• Gözlüğü taktığınızda bulanık görmemelisiniz, detaylar kaybolmamalıdır.
• Gözlük camından bakarken gözlüğü hareket ettirdiğinizde görüntü hareket etmemelidir (numarasız camlarda).
• Camların üzerinde güvenilir tescil bilgisi olmalıdır.

Her pahalı olan iyidir denilemez ama ucuz gözlüklerin de bu özellikleri taşımama olasılığı çok düşüktür.

- Gözlük çerçevesi ultraviyole ışınlarını engelleme açısından nasıl özelliklere sahip olmalıdır?
Çerçeve seçmek tabii ki zevk, estetik, moda işidir ama çerçeve amaca da uygun olmalıdır. Zararlı ışınlardan gözü azami derecede koruyabilmek için çerçeve etrafından girebilecek ışık en az olmalıdır. Bu nedenle camın göze yakın yerleşimli olması çok yararlı olabilir.
- Gözlüklerin bakımı nasıl yapılmalıdır?
Camları temizlerken dikkatli davranmak gerekir. Çünkü çizikler de görüntü kalitesinin bozulmasına ve zaralı ışınların göz içine girmesine neden olabilir. Elinize ne geçerse onunla silmek değil de yumuşak pamuklu bir bez, ya da en iyisi gözlükçülerden temin edilebilecek özel bezler kullanılmalıdır.
- Güneş gözlüğü kullanımı öncesi muayene gerekli midir?
Güneş gözlüğü almadan önce bir göz muayenesi olmakta fayda vardır. Çünkü az da olsa var olan bir hastalık yada risk olabilir. Ve bu durumda daha farklı bir güneş gözlüğü önermek ya da güneş gözlüğü ile de olsa güneşten uzak durmak gerekebilir.

Tüm dünyadaki ölüm nedenleri arasında, kalp damar hastalıkları birinci sıraya yerleşmiş durumdadır. Kalp damar hastalığı diabet hastalarında en önemli ölüm nedenidir. TURDEP (Türkiye Diabet Epidemiyolojisi Projesi) çalışması ile, ülkemizde teşhis edilmiş diabet yüzdesi 7.2 olarak bulunmuştur. Yine; Tip 2 diabetiklerin (erişkin tipi diabet) ilk sırada gelen ölüm nedeninin % 35 ile koroner arter hastalığı olduğunu bilmekteyiz. Diabetin, özellikle kronik komplikasyonları (uzun süreli hasarlanma) sebebi ile hastaneye yatan hastaların %75’inden fazlasında neden kalp damar hastalıklarıdır. Tip 1 diabet (juvenil diabet) hastalarında kalp damar hastalığı nedeni ile ölüm 3-10 kat daha fazla iken, tip 2 diabetli erkeklerde bu oran 2, kadınlarda 4 kat daha fazla bulunmuştur. Büyük damar tutulumu ile giden (makrovasküler) hastalıklar diabet hastalarında tüm ölümlerin % 75-80’inden sorumludur. Kısaca, ateroskleroz diabet hastalarında daha erken ve sık oluşur, üreme çağındaki kadınlarda ise cinsiyete bağlı korunma gözlenmez. Yine diabet hastalarında infarktüs veya by-pass sonrası kısa ve uzun dönem ölüm oranları anlamlı olarak daha yüksektir.
Kolesterol; yaşam için gerekli olan, kan dolaşımında ve hücre yapısında bulunan yağ benzeri bir maddedir. Kolesterol beyin, sinirler, kalp, barsaklar, kaslar ve karaciğer başta olmak üzere tüm vücutta yaygın olarak bulunur. Vücut kolesterolü kullanarak kortizon ve seks hormonu gibi hormonları, D vitamini ve yağları sindiren safra asitlerini üretir. Tüm bu işlemler için kanda, çok az miktarda kolesterol bulunması yeterlidir.
Kanda fazla miktarda bulunan kolesterol; damarda birikerek kan damarlarının daralmasına ve sertleşmesine (ateroskleroz) yol açar. Bunun için halk arasında damar sertliği, damar kireçlenmesi gibi ifadeler kullanılmaktadır. Ateroskleroz oluşumunun tek sorumlusu kolesterol değildir; kan pıhtısı, akyuvarlar ve kalsiyum gibi maddeler de bu oluşumda rol oynar.
Vücudumuzda mevcut tüm organlara kan taşıyan ve bu sayede görevlerini yapmalarını sağlayan ana yollardır damarlar. Kolesterol herhangi bir damarda ateroskleroza yol açtığında,  söz konusu damarla beslenen organa ait hastalıklar ortaya çıkar. Mesela böbrek damarları tutulduğunda hipertansiyon ve böbrek yetmezliği, kalbin koroner arterleri tutulduğunda kalp krizi ve ani ölümler gözlenebilmektedir.

Nedir İyi - Kötü Kolesterol?
            Kolesterol kan dolaşımında serbest olarak dolaşmaz, su özeliklerini taşıyan kanda, bir çeşit yağ olduğu için normal koşullarda çözünmez. Kolesterol kan içersinde proteinlere bağlı olarak taşınır. Kanda çözünmesi ve taşınması için karaciğerde bir protein ile birleştirilir. Bu kolesterol ile protein birleşimine lipoprotein partikülü adı verilir. Temel kan yağları; kolesterol, trigiseridler ve fosfolipidlerdir. Lipoprotein partikülleri içerdikleri lipid oranı ve apoporotein türüne göre değişkenlik gösterirler. Lipoproteinlerin merkezinde belirttiğimiz üzere kolesterol ve trigliserid gibi, suda çözünmeyen moleküller, yüzeyinde ise apoproteinler, fosfolipidler ve esterleşmemiş kolesterol gibi çözünebilir bileşikler bulunmaktadır.
            Başlıca lipoprotein çeşitleri;
Şilomikronlar: Besin kaynaklı trigliseridleri taşıyan en büyük moleküllü lipoproteinlerdir. Yemek sonrası ince barsak mukozasından emilen kolesterol ve trigliseridlerin özel bir apoprotein ile birleşmesinden oluşur.
Çok düşük yoğunluklu lipoprotein (VLDL): Büyük oranda trigliserid ve daha az oranda kolesterol içerir. Büyük kısmı karaciğerde oluşturulur.
Orta yoğunluklu lipoprotein (IDL): VLDL’nin LDL’ ye dönüşümü sırasında oluşan kısa ömürlü ara ürünlerdir.
Düşük yoğunluklu lipoprotein (LDL): VLDL’den dönüşüm sonucu oluşurlar. Büyük oranda kolesterol içerirler, kan kolesterolünün % 70’ini taşımaktadırlar. Böylece kötü kolesterol olarak da adlandırılırlar. Az yoğun ve büyük çaplı  A tipi ile yoğun ve küçük çaplı B tipi vardır. B tipi daha büyük oranda damar sertliği yapar (aterojeniktir).
Yüksek yoğunluklu lipoprotein (HDL): En ufak moleküllü olan ve yüksek oranda protein içeren lipoproteinlerdir. HDL’ler kandan kolesterol ve trigliseridlerin temizlenmesinde ve dokulardan karaciğere -safraya boşaltılmak üzere- geri taşınmasında önemli rol oynarlar. Bu ters nakilden ötürü iyi kolesterol olarak da adlandırılırlar (antiaterojeniktir).
Lipoprotein (a): Yapıca LDL’ye benzer, ateroskleroz riskini arttırır.
            Total kolesterol değeri kabaca HDL, LDL ve VLDL kolesterolin toplamına eşittir. Bu nedenle içerdiği kolesterol çeşitlerinin oranları göz önüne alınmadan yüksek total kolesterolü doğru yorumlamak mümkün değildir. Bu arada sıkça kullanılan dislipidemi terimi nicelik ve/veya nitelik olarak normalden sapmış yağ dağılımını ifade etmektedir.

Yol Açtığı Hastalıklar Ve Önemi:
            Tüm dünya ülkelerinde olduğu gibi ülkemizde de kalp damar hastalıkları ölümlere ve kalıcı sakatlıklara yol açan yaygın bir sorundur. Türkiye’de 6 milyon kişinin kolesterol düzeyi sınırda yüksek (200-239 mg/dl), 2 milyon kişinin ise yüksektir (240 mg/dl ve üstü). Gelişmiş ülkelerde kalp damar hastalıkları ölüm nedenleri arasında ilk sırada yer almaktadır. Dikkat edilmesi gereken nokta, kolesterol yüksekliği, hipertansiyon, şişmanlık gibi sorunların düzeltilmesi ile bu ölümlerin düzeltilebilir olmasıdır.

Tablo 1. NCEP ATPIII’’e göre lipid değerlerinin sınıflandırılması

LDL-Kolesterol

Total Kolesterol

HDL-Kolesterol 

            Kalp damar hastalığı oluşumunu kolaylaştıran faktörler kardiyovasküler risk faktörleri olarak adlandırılır. Kanda total kolesterol ve LDL-K’ün yüksek olması, HDL-K’ün düşük olması birer kardiyovasküler risk faktörüdür. Böyle hastalarda infarktüs, felç (inme), damar tıkanması, böbrek yetmezliği gibi hastalıkların ortaya çıkma olasılığı daha fazladır. Hiper kolesterolemi denen kolesterol yüksekliğinde belirti ve bulgular ani kolesterol yükselmesinden ziyade uzun süreli kolesterol yüksekliğinin, damar duvarında kolesterol birikimine yol açmasının sonucu gelişir.Diğer bir deyişle asıl sorun, uzun süreli kolesterol yüksekliğine maruz kalmaktır.
            Beyni besleyen damarların tıkanması felç, konuşma bozukluğu, dengesiz yürüme ve bilinç kaybına, kalbi besleyen damarların tıkanması göğüs ağrıları, infarktüs, kalp yetmezliği ve ani ölümlere neden olur. Böbrek damarlarında oluşan tıkanıklık hipertansiyon ve böbrek yetmezliğine yol açabilir. Yine ana damarlarda oluşan kolesterol birikimi de tehlikeli olup buradan kopan birikintiler daha küçük damarları tıkayarak çok çeşitli sonuçlara yol açabilir (gangren, körlük, barsak ölümü vb.).
            Tüm bu sorunlar ortaya çıktığı zaman hasta geç kalmış olabilir, bu nedenle kolesterol yüksekliğini önlemek, yüksek düzeyleri düşürmek çok önemlidir.

Dislipidemi Ve İnsülin Direnci:
            1960’lı yıllardan beri;  trigliserid yüksekliği, obezite, insülin yüksekliği, insülin direnci, bozulmuş glukoz toleransı, hipertansiyon ve koroner kalp hastalığı arasındaki ilişki bilinmektedir. Söz konusu olgular bütününe günümüze dek bir çok farklı isimler verilmiştir: Sendrom X, metabolik sendrom, insülin drenci sendromu, ölümcül dörtlü bu isimler arasında sayılabilir.
Metabolik sendrom tanısı nasıl konur?

1. Obezite: Bel çevresinin kadında 88 cm ve üzeri, erkekte 102 cm ve üzeri
2. Trigliserid: 150 mg/dl ve üzeri
3. HDL-K: Erkekte 40 mg/dl’nin altı, kadında 50mg/dl’nin altı
4. Kan Basıncı: 130/85 mmHg ve üstünde olması
5. Açlık Kan Şekeri: 110 mg/dl ve üstünde olması

Sayılan 5  kriterden üçünün mevcut olması tanı için yeterlidir.Bu kriterler içinde en önemli konu obezite, HDL-K, trigliserid ve açlık kan şekerinin insülin seviyesi ile ilişkili lipid tanı grubunun olduğudur. Bu da göstermektedir ki, lipid metabolizma bozukluğunun çoğu ek bir tanı kriteri ile metabolik sendroma dönüşebilmektedir.
            Metabolik sendromda görülen lipid bozuklukları; trigliseridde ve küçük-yoğun LDL-K’da artma ile HDL-K (özellikle HDL2 alt grubunda) azalmadır.
            Metabolik sendromda anahtar bozukluk obezitedir. Bu konuda  J. Vague, kadınlarda genel obeziteden çok merkezi obezitenin sağlık açısından olumsuz bir faktör olduğunu 1956 yılında ilk söyleyen kişidir, ki bu saptama erkekler içinde geçerlidir. Obezite arttıkça diabet ve koroner kalp hastalığı riski de artar. Bu risk yalnızca obezite varlığı ile ilişkili olmayıp karın içi yağ miktarı  artmış normal kilolu kişileri de kapsar. Karın içi yağ birikimi sonucu gelişen merkezi obezite hiperinsülinemi ve insülin direncine neden olan ana bozukluktur.
            İnsülin direnci durumunda lipid seviyelerinin olumsuz yönde etkilenmesi bazı metabolik değişiklikler sonucunda meydana gelir. Söz konusu değişiklikler yalnızca obezite ya da tip 2 diabet için değil her tür metabolik sendromda geçerlidir. Sonuç olarak yüksek trigliserid, düşük HDL2-K ve artmış küçük-yoğun LDL partiküllerinin varlığı atorejenik lipid fenotipi olarak tanımlanır.
Türk halkında metabolik sendrom ile ilgili çalışmalar Onat ve arkadaşları tarafından yapılmış ve ülkemizde ne yazık ki 9 milyon erişkinin bu sendrom kapsamına girdiği ortaya konmuştur. Türkiye’de metabolik sendrom sıklığı erkeklerde % 31, kadınlarda %43, erişkinlerde %37 olarak belirlenmiştir. Diğer bir deyişle 3.4 milyon erkek, 5.7 milyon kadın ve toplam 9.1 milyon erişkin metabolik sendromludur.
Tanı kriterlerinden konumuzla direkt ilgili olan  trigliserid yüksekliği ve HDL-K düşüklüğünün nedenlerini belirtelim: Trigliserid yüksekliğinin nedenleri arasında obezite, fizik aktivite azlığı, aşırı alkol alımı, aşırı karbonhidratlı beslenme, tip 2 diabet, kronik böbrek yetmezliği ve ailevi hiperlipidemilerin bir kısmı gösterilmişken HDL düşüklüğü sebepleri arasında ise  trigliserid yüksekliği, obezite, fizik aktivite azlığı, tip 2 diabet, sigara kullanımı ve aşırı karbonhidrat alımı gösterilmiştir. HDL düşüklüğü ile koroner kalp hastalığı arasında pozitif bir ilişki vardır.
            Tip 2 diabette de insülin direnci dislipideminin temel sorumlusudur. Artmış serbest yağ asitleri karaciğere gelerek TG yüksekliğini yol açar. VLDL partikülleri bu nedenle sıklıkla fazla TG içerir ve büyüktür, LDL yoğun ve küçük bir yapıya bürünür, HDL-K düşer. Sonuç olarak diabetik hastalarda lipid triadı olarak sözedilen TG yüksekliği, HDL-K düşüklüğü, LDL-K beta fraksiyon yüksekliği tipiktir.

Kişinin yüz ifadesini yansıtmada önemli bir rolü bulunan dişler, gerek şekillerinde, gerekse renklerindeki bozukluk dolayısıyla kişiye toplum içinde bazı sıkıntılar yaşatabiliyor. Hatta dişlerdeki bu sorunlar kişide psikolojik bozukluklara kadar varan problemlere neden olabiliyor. Örneğin; yapılan araştırmalar insanların %7'sinin sadece dişleri gözükmesin diye gülmekten kaçındığını ortaya koymuştur.
Beyaz dişler; sağlıklı ,temiz ve bakımlı kişiliğin simgesidir. İnsanlar yıllar boyunca bembeyaz dişlere sahip olabilmek için çeşitli yöntemlere başvurmuşlardır ve bu talep doğrultusunda piyasada dişlerde beyazlık vaadeden birçok ürün raflarda kendilerine yer bulmuşlardır. Fakat rastgele kullanılan ürünler diş ve dişetlerinde istenmeyen sonuçlar doğurabilmektedir. Bu nedenle FDA ( ABD Gıda ve İlaç Dairesi) diş beyazlatma ürünlerini ilaç kategorisine dahil etmiştir.
 Çeşitli nedenlerle sararmış ve koyulaşmış dişlerin rengini daha açık hale getirme işlemine " Diş Beyazlatma (Bleaching) " denir.
İki değişik diş beyazlatma yöntemi uygulanmaktadır. Bu yöntemler;
Office bleaching : Diş hekimi tarafından klinikte uygulanan yöntem,
Home bleaching : Hastanın evde kendi uygulayacağı sistem